Sint-Jan krijgt er een bijzondere erfgoedbeleving bij. Met een monumentale landmark en een nieuwe audiotour wordt de geschiedenis van de middeleeuwse leprozerie Hooge Siecken opnieuw zichtbaar en beleefbaar gemaakt. Het project maakt deel uit van de verdere ontwikkeling van het Ypermanpark en kwam tot stand dankzij een samenwerking tussen Stad Ieper, het Yper Museum en CO7, met steun van het Agentschap Onroerend Erfgoed.
Tijdens de middeleeuwen bevond zich in de omgeving van de huidige Ieperse deelgemeente Sint-Jan een leprozerie, de zogenaamde Hooge Siecken. Op deze afgesloten gemeenschap werden mensen met lepra opgevangen en verzorgd. De site bestond uit verschillende gemeenschappelijke gebouwen, leprozenhuizen en een kapel met een eigen begraafplaats.
Tussen 2019 en 2020 bracht archeologisch onderzoek een belangrijk deel van deze geschiedenis opnieuw aan het licht. Op de voormalige begraafplaats werden maar liefst 154 skeletten opgegraven. Het onderzoek leverde nieuwe wetenschappelijke inzichten op over het leven in de leprozerie en bevestigde het belang van de Ieperse instelling als een van de drie hoofdleprozerieën van het graafschap Vlaanderen, naast die van Brugge en Gent.
Landmark als baken in het landschap
Omdat vandaag nog weinig zichtbare sporen van de leprozerie bewaard zijn gebleven, besliste Stad Ieper om de geschiedenis opnieuw tastbaar te maken met een kunstzinnige landmark.
Voor het ontwerp organiseerde de stad een ontwerpwedstrijd die 26 inzendingen opleverde. Na een participatief traject kozen de inwoners van Sint-Jan uit drie geselecteerde finalisten het ontwerp van kunstenaar Leonardo Versele.
Zijn monumentale kunstwerk ‘Poort Hooge Siecken’ bestaat uit zeven poorten en reikt tot 11 meter hoog. Het werk verwijst naar solidariteit en gemeenschapszin, waarden die eeuwen geleden het leven binnen de leprozerie bepaalden.
Kunstenaar Leonardo Versele licht toe: "Het kunstwerk weerspiegelt een tijdperk van mensen, rijk en arm, jong en oud, die zich konden rechthouden dankzij collectieve ondersteuning. De zeven doorgangen vormen een krachtig tegenbeeld van de ene poort waarlangs leprapatiënten vroeger de leprozerie betraden."
Het landmark is opgebouwd uit bakstenen die verwijzen naar de lokale gele baksteen, gecombineerd met een arduinen sokkel. Het kunstwerk vormt voortaan een herkenbaar baken in het landschap en trekt bezoekers vanuit het volledige parkgebied naar de historische site.
Luisteren naar verhalen uit het verleden
Naast het landmark kunnen bezoekers de geschiedenis van Hooge Siecken ook ontdekken via een nieuwe audiotour.
Verspreid over de site en haar onmiddellijke omgeving brengen veertien korte luisterverhalen het verleden opnieuw tot leven. De verhalen worden verteld vanuit het perspectief van de aarde, het gras, de bomen en het water en nemen bezoekers mee naar het dagelijkse leven binnen de leprozerie.
Voor de stemmen werkte Stad Ieper samen met leerlingen van dé Academie. De technische ondersteuning werd verzorgd door de techniekers van Cultuurcentrum Het Perron.
Steun van het Agentschap Onroerend Erfgoed
De realisatie van zowel het landmark als de audiotour werd mogelijk gemaakt dankzij financiële ondersteuning van het Agentschap Onroerend Erfgoed.
Dankzij deze steun kan een belangrijk stuk Iepers erfgoed niet alleen bewaard blijven, maar ook op een toegankelijke en eigentijdse manier worden gedeeld met bewoners en bezoekers.
Nieuwe stap in de ontwikkeling van het Ypermanpark
De erfgoedsite vormt een belangrijk onderdeel van het toekomstige Ypermanpark. Eerder werden in het gebied al een voedselbos en een erfgoedboomgaard aangelegd. Het park biedt ruimte aan natuur, waterbeheer, recreatie én erfgoed.
Vanaf september starten de verdere werken voor de aanleg van het Ypermanpark. In afwachting daarvan zijn de site van de voormalige leprozerie en zes audiopunten in de onmiddellijke omgeving reeds vrij toegankelijk voor bezoekers.
Het landmark en de audiotour zijn een samenwerking van Stad Ieper, het Yper Museum en CO7, met financiële ondersteuning van het Agentschap Onroerend Erfgoed en CO7. Het kunstwerk werd ontworpen door Leonardo Versele en gerealiseerd door bouwonderneming Catteeu. De omgevingsaanleg werd uitgevoerd door maatwerkbedrijf De Groene Kans.
Meer informatie over het project is te vinden op: www.ieper.be/project/ypermanpark.
